Rundvee

  • by:
  • september 18, 2023
  • Category: Barometer

Nieuwe ‘Barometer’ resultaten


De nieuwste resultaten van de Barometer tonen het aantal ton antibiotica dat bij varkens, vleeskalveren, vleeskippen en leghennen gebruikt werd in de periode april 2021 tot en met maart 2023. Ten opzichte van de vorige barometer wordt nu het eerste kwartaal van 2023 mee opgenomen. Vooral een stijgende trend bij braadkippen in het totaal gebruik van antibiotica en in het gebruik van (fluoro)quinolones markeert, in negatieve zin, de resultaten in deze Barometer.

In de Barometer worden de gebruiksresultaten ook in het kader van de ‘reductiepaden’ (=grenswaarden voor het aantal behandeldagen op 100, ofte BD100, op bedrijfsniveau) opgevolgd voor de varkens-, vleeskippen- en vleeskalverensector.

Met de publicatie op 31 juli 2023 van het gewijzigde koninklijk besluit van 21 juli 2016 betreffende de voorwaarden voor het gebruik van geneesmiddelen door dierenartsen en door de verantwoordelijken van de dieren, werd vanaf 10 augustus 2023 de verplichte dataverzameling in Sanitel-Med uitgebreid naar andere voedselproducerende dieren, namelijk alle runderen en alle categorieën pluimvee van de soorten kip en kalkoen. Om te voldoen aan EU-verordening 2019/6, die voorziet in de verzameling van gegevens en de rapportage over de verkoop en het gebruik van antibiotica voor dieren, zal in de toekomst het verzamelen van gebruiksgegevens geleidelijk worden uitgebreid naar alle voedselproducerende dieren en paarden alsook gezelschapsdieren.

In deze Barometer wordt er enkel bij varkens een daling vastgesteld in het totaal aantal ton gebruikte antibiotica ten opzichte van het voorgaande kwartaal (-3 ton). Bij vleeskalveren bleef het totaal gebruik en bij pluimvee, meer specifiek bij braadkippen, is er opnieuw een stijging (+0,8 ton). Met dit kwartaal erbij is het een jaar lang dat het totaal ton gebruikte antibiotica bij pluimvee volgens de Barometer stijgt.

De Barometer toont bovendien dat het aantal gebruikte kilogram (fluoro)quinolones voor de vierde keer (vier consecutieve kwartalen) steeg bij pluimvee (specifiek bij de braadkippen) en ook bij vleeskalveren. Ten opzichte van een jaar geleden is het gebruik van (fluoro)quinolones bijna verdubbeld bij braadkippen (van 358,4 kg naar 604,6 kg) en meer dan verdubbeld bij vleeskalveren (van 28,3 kg naar 65,4 kg). Deze resultaten zijn zeer verontrustend en vragen een zeer dringende aanpak en efficiënte maatregelen.

De positieve resultaten in de varkenssector zetten zich verder: er wordt opnieuw geen gebruik van 3de/4de generatie cefalosporines en (fluoro)quinolones vastgesteld. Aan de hand van deze resultaten kan geconcludeerd worden dat de verkochte volumes van 3de/4de generatie cefalosporines (125 kg in 2022) bij diersoorten werden gebruikt waarvoor dierenartsen nog niet registreren in Sanitel-Med (bijvoorbeeld rundvee, honden en katten, paarden, …). Het colistinegebruik blijft verder dalen in varkens en vleeskalveren.

De figuren in het kader van de sectorspecifieke doelstellingen tonen mooie resultaten, maar ook hier vormt de pluimveesector een uitzondering. Voor alle diercategorieën varkens en voor vleeskalveren is er t.o.v. het voorbije kwartaal een verdere daling van de BD100,. In de braadkippensector wordt gedurende het jaar een toename van de BD100 over de volledige benchmarkpopulatie vastgesteld. Ook bij de leghennen is er ten opzichte van de drie voorgaande kwartalen een toename van de gemiddelde BD100 bij de grootgebruikers (boven de actiewaarde).

Deze Barometer bevat ook de figuren over het totaal aantal ton antibiotica per benchmark-kleurscore voor de drie diersoorten. Bij varkens bijv. zien we dat 18,2 ton van het totale gebruik bij varkens (57,3 ton) zich situeert in de rode kleurzone; dit is de som van het aantal ton over alle bedrijven met een rode diercategorie, specifiek gebruikt in die rode diercategorie(ën). Ook bij vleeskalveren weegt het gebruik van antibiotica bij de rode bedrijven zeer zwaar (2,9 ton) op het totaal gebruik in de volledige sector (12,4 ton). Dit onderstreept het belang van een strikte opvolging en begeleiding van de rode bedrijven om het totaal gebruik binnen de sector te laten dalen. De laatste figuur toont het totaal aantal ton antibiotica per benchmark-kleurscore voor de verschillende diercategorieën. Bij varkens bijv. illustreert deze figuur dat ongeveer 8,1 ton ofwel 35% van het totaal aantal ton bij gespeende biggen zich in de rode kleurzone bevindt. Deze informatie is een interessante aanvulling op de figuur waar het percentage bedrijven getoond wordt per diercategorie die zich in de groene, gele of rode zone bevindt. Er zijn bijv. slechts 7,5% bedrijven met gespeende biggen die in rode zone zitten. M.a.w. deze bedrijven zijn buitenproportioneel verantwoordelijk voor het AB-gebruik in deze diercategorie.

De Barometer toont het jaarlijks totaal AB gebruik dat per diersoort geregistreerd werd in SANITEL-MED uitgedrukt in aantal ton, steeds opschuivend met een kwartaal (‘rollend kwartaal’). Naast het totaalgebruik worden er ook drie antimicrobiële families uitgelicht die een belangrijke rol spelen in de menselijke geneeskunde en in de diergeneeskunde, nl. de polymyxines (colistine) en de families met een rode AMCRA kleurcode, namelijk de (fluoro)quinolones en de 3e en 4e generatie cefalosporines. Om een idee te geven wat het aandeel is van het AB gebruik dat wordt geregistreerd in SANITEL-MED in het totale diergeneeskundige AB gebruik, staat in elke figuur ter referentie het aantal ton of kg dat in 2022 volgens de BelVet-Sac data werd verkocht in België. Deze overzichtscijfers zijn niet genormaliseerd (biomassa). De cijfers in de barometer zijn uitgedrukt in absolute cijfers (ton, kg). Gezien de biomassa per diersoort effectief enige procenten per jaar stijgt of daalt, gelden deze cijfers niet als een referentie van het gebruik bij de verschillende diersoorten. Daarnaast wordt per diersoort en -categorie de evolutie van enkele percentielen getoond, dit geeft de verdeling van de BD100 over de bedrijven in de benchmarkgroepen weer. Tot slot worden ook het percentage bedrijven in de verschillende kleurzones getoond.