Wereldgezondheidsorganisatie classificeert colistine als kritisch belangrijk antibioticum met de hoogste prioriteit voor de humane geneeskunde

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) maakt sinds 2005 een lijst op met antibiotica die van kritisch belang zijn voor de behandeling van bacteriële infecties bij de mens. Deze lijst wordt tweejaarlijks herzien en eventueel aangepast op basis van nieuwe ontwikkelingen in het voorkomen van antibioticaresistentie en het belang van een therapie bij de mens. In de nieuw gepubliceerde versie (2017) wordt de familie van de polymyxines, waaronder ook colistine, geranschikt onder de kritisch belangrijke antibiotica met de hoogste prioriteit voor de volksgezondheid. Voorheen kreeg colistine nog geen hoogste prioriteit toegekend. De experten, geraadpleegd door de WHO, namen deze beslissing op basis van een toegenomen gebruik van colistine voor de behandeling van ernstige bacteriële infecties bij de mens. Bovendien werd eind 2015 voor het eerst ook overdraagbare resistentie tegen colistine teruggevonden bij bacteriën van dieren en mens. Dit betekent dat colistineresistentie sneller kan spreiden dan aanvankelijk gedacht. Tot slot kunnen colistineresistente bacteriën overgedragen worden van dier naar mens langs de voedselketen.

De WHO-indeling van antibiotica volgens belang voor de volksgezondheid wordt door de nationale overheden als richtlijn gebruikt om mogelijke risico’s te erkennen en te beheren. De overheden houden verder ook rekening met de omstandigheden binnen de nationale context. De Belgische overheid consulteert AMCRA in het herevalueren van de gebruiksvoorwaarden van colistine op basis van de hernieuwde WHO classificatie. Deze evaluatie zal rekening houden met de nationale colistinegebruiksgegevens in de diergeneeskunde (BelVet-SAC gegevens 2016 te verwachten op 30 juni 2017), het voorkomen van antibioticaresistentie bij indicatorbacterie Escherichia coli en bij pathogene bacteriën geïsoleerd door de laboratoria van DGZ en ARSIA. Colistine wordt in de AMCRA formularia vermeld als 1ste of 2de keuzemiddel bij de behandeling van gastro-intestinale infecties bij varkens, runderen en pluimvee en bij septicemie bij runderen, en heeft momenteel een oranje kleurcode. Dit betekent dat de huidige aanbeveling is om colistine enkel toe te passen na de uitvoering van diagnostiek om het oorzakelijk agens aan te tonen en dat bij voorkeur ook een gevoeligheidstest wordt uitgevoerd. Het onnodig gebruik van colistine kan aldus vermeden worden. AMCRA zal in de komende maanden beroep doen op experten van binnen- en buitenland om een advies te formuleren rond de voorwaarden van gebruik van colistine in de diergeneeskunde.