Tweede rapport van ECDC/EFSA/EMA: antibioticagebruik in humane- en diergeneeskunde en antibioticaresistentie in bacteriën geïsoleerd bij mensen en voedselproducerende dieren

Op 28 juli 2017 werd het tweede JIACRA rapport (Joint Interagency Antimicrobial Consumption and Resistance Analysis) gepubliceerd. Het is gebaseerd op data verzameld in de Europese lidstaten in de periode 2013-2015. In de analyses werd gefocust op pathogenen relevant voor de volksgezondheid en werd de relatie tussen gebruik en resistentie onderzocht vanuit een “One Health” perspectief.

Wat opvalt is de grote diversiteit tussen de verschillende Europese lidstaten in het antibioticagebruik, zowel humaan als veterinair. Gemiddeld over de 28 landen was het gebruik hoger in de diergeneeskunde (152 mg/kg en 124 mg/kg bij dieren en mensen respectievelijk) maar in 18 van de 28 landen lag het antibioticagebruik bij dieren onder het gebruik bij mensen.

Het gebruik van 3de en 4de generatie cefalosporinen en fluoroquinolonen was hoger in de humane geneeskunde, waar een associatie werd gevonden tussen het gebruik van deze kritische belangrijke antibiotica en de resistentie van invasieve E. coli kiemen geïsoleerd bij mensen. Verder werd een associatie gevonden tussen de resistentie tegen fluoroquinolonen in E. coli, C. jejuni en C. coli geïsoleerd bij voedselproducerende dieren en de resistentie tegen dezelfde antibiotica en in dezelfde bacteriën geïsoleerd bij humane infecties.  

Met uitzondering van enkele lidstaten waar colistine niet gebruikt wordt bij voedselproducerende dieren, wordt dit antibioticum meer gebruikt bij dieren dan bij mensen. Niettemin bleek specifiek het gebruik van colistine in ziekenhuizen geassocieerd met resistentie tegen polymyxinen in humane Klebsiella pneumoniae infecties.   

In het geval van tetracyclines werd de resistentie van C. jejuni geïsoleerd in mensen geassocieerd met het gebruik van en resistentie tegen tetracyclines in voedselproducerende dieren.

Dit rapport toont aan dat in de strijd tegen antibioticaresistentie verdere inspanningen om het gebruik van antibiotica te verminderen nodig zijn in zowel de humane als de diergeneeskundige sector.

Voor meer informatie en de gedetailleerde resultaten verwijzen we naar de integrale versie van het rapport.